Vrememplov za 23.03.2017

1391. – Umro je kralj Tvrtko I Kotromanić, prvi i najmoćniji srpski i bosanski kralj, koji je u manastiru Mileševa, na grobu Svetog Save, 1377. krunisan za kralja Srbije i Bosne, čemu je 1382. dodao titulu kralja Dalmacije, Hrvatske i Primorja. U bici kod Bileće 1388. potukao je Turke, a njegova vojska, pod vojvodom Vlatkom Vukovićem, učestvovala je 1389. u Kosovskoj bici protiv Turaka. Bio je rodbinski vezan s Nemanjićima – unuk je Jelisavete, kćerke srpskog kralja Stefana Dragutina. Grb tog srpskog velmože – dva polja podeljena kosom linijom sa po tri ljiljana u svakom polju u obliku trougla i u pravoj liniji – muslimanska vlada u Sarajevu, koja je 1992. započela građanski rat protiv Srba u Bosni, uzela je, u pokušaju da nakalemi bilo kakav identitet, kao uzorak za zastavu Bosne i Hercegovine, što je tragikomični istorijski paradoks, budući da je ljiljan u srednjovekovnoj evropskoj heraldici simbol Bogorodice.

1839. – Prva zabeležena upotreba izraza “OK” – “Boston’s Morning Post”.

1863. – Rođen je srpski geolog Svetolik Radovanović, član Srpske kraljevske akademije, profesor Univerziteta u Beogradu, prvi ministar privrede u Srbiji. Reformisao je srpsko rudarsko i šumarsko zakonodavstvo, a 1892. je s geologom Jovanom Žujovićem osnovao Srpsko geološko društvo. Kao ministar, doneo je prva pravila rudarsko-bratinske kase za osiguranje rudara, ustanovio nedeljno-praznične škole za šegrte i izdao prvi godišnjak rudarskog odeljenja ministarstva privrede. Dela: “Uvod u geologiju istočne Srbije”, “O trusu”, “Podzemne vode”, “Lijas kod Rgotine”, “Lijas kod Dobre”, “Crnajka s naročitim obzirom na njen Doger”, “Donjolijaska fauna sa Vrške Čuke”, “Kelovej kod Vrške Čuke”, “Belemnites ferraginensis nov. spec. iz klauskih slojeva istočne Srbije”, “O velikom šarijažu u istočnoj Srbiji”.

1900. – Rođen je Erih From, nemački sociolog, filozof i psihoanalitičar. Pripadao je marksističkom krugu mislilaca okupljenih oko “Časopisa za socijalna istraživanja”. Kritički je tumačio neke Frojdove teze i analizirao je elemente ljudskog samootuđenja. Glavna dela: “Zen budizam i psihoanaliza”, “Umeće ljubavi”, “Beg od slobode”, “Misija Sigmunda Frojda”…

1903. – Braća Rajt patentirala su avion.

1903. – U demonstracijama oko 5.000 studenata, đaka i radnika protiv apsolutističkog režima srpskog kralja Aleksandra Obrenovića koje su organizovali studenti socijalisti Dimitrije Tucović i Triša Keclerović, u Beogradu je u sukobu s policijom poginulo pet, a ranjeno šest ljudi. Uhapšeno je više od 120 demonstranata, protiv 27 podignuta je optužnica, a Tucović i Keclerović morali su da emigriraju.

1910. – Rođen je Akira Kurosava, veliki japanski filmski reditelj, čija su dela otkrila svetu japanski film. Spaja tradiciju svoje zemlje sa evropskim senzibilitetom. Filmovi: “Sedam samuraja”, “Krvavi presto”, “Na dnu”, “Idiot”, “Živeti Rašomon”… Dobitnik je Oskara i visokih nagrada u Kanu i Veneciji.

1919. – Musolini je osnovao Fašističku partiju u Italiji.

1919. – U Rusiji je oformljen Politbiro/Centralni komitet.

1929. – U Beloj kući instaliran je telefon.

1944. – Nikolas Alkimejd pao je iz aviona sa visine od 5.500 metara bez padobrana i – preživeo.

1953. – Umro je srpski vajar Đorđe Jovanović, član Srpske akademije nauka i umetnosti, profesor i direktor Umetničke škole u Beogradu. Arhitekturu je studirao na Velikoj školi u Beogradu, a vajarstvo u Beču, Minhenu i Parizu. Izradio je biste i medalje mnogih državnika, vojskovođa, naučnika i umetnika i više javnih spomenika – Kosovskim junacima u Kruševcu, Milošu Obrenoviću u Požarevcu, Josifu Pančiću i vojvodi Živojinu Mišiću u Beogradu, Branku Radičeviću u Sremskim Karlovcima.

1956. – Sudan je stekao nezavisnost.

1983. – Preminuo je Barni Klark, pošto je 112 dana ranije postao prvi pacijent sa ugrađenim stalnim veštačkim srcem.

1999. – Jugoslovenski predsednik Slobodan Milošević odbio je zahtev da prihvati strane trupe pod vođstvom NATO-a na Kosovu i Metohiji, posle čega je specijalni izaslanik SAD-a Ričard Holbruk odmah otputovao u sedište NATO-a u Briselu. Generalni sekretar NATO-a Havijer Solana potom je aktivirao naredbu o otpočinjanju vazdušnih udara, a vlada Jugoslavije je, zbog pretnji vojnom agresijom, proglasila stanje neposredne ratne opasnosti.

1999. – Premijer Rusije Jevgenij Primakov suspendovao je posetu SAD-u zbog pretnji vojnih udara NATO na Jugoslaviju, naredivši iznad Atlantskog okeana posadi aviona koji je leteo ka Vašingtonu da letelicu vrati u Moskvu.

Odgovorite