Vremeplov za 16.04.2017

Danas je i pravoslavni Vaskrs, ili Uskrs, najveći hrišćanski praznik, ustanovljen u spomen na vaskrsenje Isusa Hrista, zapisano u Četvorojevanđelju u Novom zavetu, gde su opisani život i učenje Hristovo. Vaskrs je uvek prve nedelje posle punog meseca iza prolećne ravnodnevice i zato se ne praznuje istog datuma. Može pasti u periodu od 22. marta do 25. aprila prema Julijanskom (od 4. aprila do 8. maja prema Gregorijanskom kalendaru). Prethodi mu Veliki post od sedam sedmica. Vaskrs je najveći praznik u hrišćanskoj godini, jer tada Crkva doživljava centralni događaj Hristove pobede nad smrću. Kada je Isus skinut sa Krsta i položen u grob, nadgrobni spomenik je bio zapečaćen, a spolja je bila postavljena straža. Vojnici su tu stražarili i niko nije mogao da pristupi grobu. Međutim, u nedelju rano, pre zore, Hristos je vaskrsao iz mrtvih. U zoru su došle do groba žene mirosnice, koje su nosile mirisno ulje s namerom da njime pomažu mrtvo telo Hristovo. U tom trenutku zemlja se zatresla, jer je anđeo božji sleteo s neba, odvalio kamen s groba i seo na njega (to je onaj beli anđeo s freske u manastiru Mileševa). On je blagovestio ženama: “Ne bojte se vi, jer znam da Isusa raspetoga tražite. Nije ovde, jer ustade kao što je kazao… Idite brže, pa kažite učenicima Njegovim da je ustao iz mrtvih.” I dok su žene hitale da jave apostolima radosnu vest, srete ih na putu Isus i pozdravi ih rečima: “Radujte se!” Uveče, uđe Gospod kroz zaključana vrata u sobu gde se behu okupili Njegovi učenici, stade na sredinu i reče im: Mir vam. On im pokaza i ruke i noge, i rebro koje je bilo kopljem probodeno, da ne misle da je On samo duh bez tela. Svojim čudotvornim vaskrsenjem, Isus Hristos je otvorio i nama put u život večni i bez njega vera hrišćanska ne bi imala smisla. – Danas je imendan Beograda. Ime Beli grad prvi put je pomenuto 878. u pismu pape Jovana VIII (Iohannes). U poslanici sačuvanoj u vatikanskom arhivu koju je papa poslao bugarskom knezu Borisu, navodi se da se otac Sergije, zbog poročnog zivota, opoziva s dužnosti beogradskog episkopa (episkopatus Bellogradensis). Od tada se Singidunum, koji su u četvrtom veku pre nove ere osnovali Kelti, zove Beograd (Bjelgrad).

1346. – Srpski kralj Dušan Stefan Nemanjić u Skoplju je na Vaskrs krunisan za cara Srba, Grka i Arbanasa. Istovremeno je proglašena Srpska patrijaršija s prvim srpskim patrijarhom Joanikijem. Bio je to period najvećeg ekonomskog, vojnog, političkog i kulturnog uspona srpske feudalne države, koja je teritorijalno bila veća nego ikad – sem zemalja ranije srpske kraljevine, obuhvatala je Mačvu, Zahumlje, sadašnju Albaniju, Epir, Tesaliju, Akarnaniju, Etoliju i svu Makedoniju do Hristopolja (Kavala), izuzev Soluna. Država je počivala na načelu zakonitosti – prema Dušanovom zakoniku, usvojenom 1349. i dopunjenom 1354. – zakon je jači i od suprotne volje vladara. Prerana smrt 1355. sprečila je cara Dušana da stvori državu koja bi zamenila Romejsko (Vizantijsko) carstvo, oslabljeno turskom najezdom, čiju je opasnost car Dušan najbolje osetio, te pokušao da sa zemljama Zapada organizuje zajedničku odbranu, što je osujećeno, najviše zbog surevnjivosti ugarskih kraljeva.

1705. – Engleska kraljica Ana dodeljuje Isaku Njutnu titulu viteza . 1854. – San Salvador uništen je u snažnom zemljotresu. 1862. – Okrug Kolumbija ukida ropstvo. 1872. – Rođena je srpska slikarka nemačkog porekla, Babet Bahmajer (Babette Bahmayer), poznata kao Beta Vukanović, koja je tokom bezmalo 80 godina naslikala impozantan broj ulja, akvarela i crteža, a kao pedagog uticala na generacije srpskih slikara. Na studijama slikarstva u Minhenu upoznala je svog budućeg supruga, Rista Vukanovića, takođe slikara. S njim je 1898. došla u Beograd, grad kojem je ostala privržena do kraja života 1972. S velikom predanošću je učestvovala u umetničkom životu patrijarhalne Srbije. Zaslugom umetničkog para Vukanivić, Beograd je dobio slikarsku školu, koja je prerasla u Umetničku školu. Beta Vukanović je i jedan od osnivača “Lade” i “Cvijete Zuzorić” – društva srpskih umetnika, slikara i vajara – i začetnik za ono doba relativno smele karikature. Isprva je slikala u maniru impresionista, ali se kasnije približila čvršćoj realističkoj formi.

1889. – Rođen je Čarli Čaplin, glumac, scenarista, reditelj i kompozitor. Karijeru je otpočeo u putujućim cirkusima Engleske, a na filmu se prvi put pojavio u SAD-u, snimajući kratke šale za kompaniju “Kiston”. Ubrzo stvara lik Šarla, skitnice punog osećanja i dobrote. Glavni filmovi: “Idila u polju”, “Mirna ulica”, “Svetlosti velegrada”, “Veliki diktator”…

1912. – Herijet Kvimbi je postala prva žena pilot koja je preletela Engleski kanal.

1917. – V.I. Lenjin vraća se u Rusiju kako bi otpočeo boljševičku revoluciju.

1929. – “Njujork Jenkiji” postaju prvi bejzbol tim koji na svojim dresovima nose brojeve.

1940. – Prvi put je na televiziji prikazana jedna bejzbol utakmica.

1944. – Beograd je je u Drugom svetskom ratu, na pravoslavni Vaskrs, u skladu sa odobrenjem Josipa Broza, bombardovala saveznička američka i britanska avijacija, navodno radi uništenja vojnih i privrednih objekata i zgrada u koje su Nemci bili smestili administraciju. U napadu je učestvovalo 130 bombardera, a sutradan ih je bilo bezmalo 600. Bombe su bacane po sistemu “tepih”, široko zahvatajući stambene četvrti, pa je poginulo najmanje 1.160 civila – šest puta više nego okupatorskih vojnika.

1992. – Košarkaši beogradskog “Partizana” u Istanbulu su postali prvaci Evrope pobedom nad “Žoventutom” iz Barselone (kod nas poznatim kao “Huventud”) rezultatom 71:70 (40:34).

Odgovorite