Vremeplov za 02.05.2017

1536. – Kralj Henri VIII optužio je svoju šestu suprugu Anu Bolen (majku kraljice Elizabete) za preljubu i incest, zbog čega je kasnije osuđena na smrt.

1567. – Umro je srpski pisac Marin Držić, tipičan predstavnik renesanse; njegova dela plene bogatstvom duha, veselim scenama i komičnim situacijama. Literarni rad započeo je pisanjeme pesama, a krunisao ga pastoralnim igrama i komedijama. Najčuvenijim delom, “Dundo Maroje”, koje govori o ocu tvrdici i sinu rasipniku, zasmejavao je vlastelu u rodnom Dubrovniku, izvrgavajući je, u isti mah, i poruzi. Komedije “Pomet”, “Pijerin” i “Đuho Krpeta” izgubljene su ili sačuvane u fragmentima. Ostala dela: komedije “Skup”, “Mande”, “Arkulin”, alegorična pastoralno-muzička komedija “Plakir”, rustikalna komedija “Novela od stranca”, pastorale “Tirena”, “Venera i Adon”.

1729. – Rođena je Katarina Velika, ruska carica (1762-1796). Pod uticajem francuskih filozofa i ideja prosvećenosti, izvršila je značajne reforme (otvarala je škole, pomagala nauku, književnost i umetnost, reformisala sudstvo i adminitraciju), kojima je ujedno učvrstila i centralizam i apsolutizam u Rusiji. Preduzela je i mnoga osvajanja: povela je dva uspešna rata protiv Turske, učestvovala u svim trima deobama Poljske i predvodila osvajanja u srednjoj Aziji (Kazahstan), zahvaljujući čemu je Rusija dobila nove teritorije.

1833. – Car Nikola zabranjuje javnu prodaju kmetova.

1852. – Rođen je srpski novinar, pisac i političar, Pera Todorović, jedan od osnivača Narodne radikalne stranke i jedan od najistaknutijih novinara svoga doba. Bio je blizak prvaku srpskih socijalista Svetozaru Markoviću i uređivao je niz listova i časopisa, uključujući socijalistički list “Rad”. Pokrenuo je listove “Samouprava” i “Radikal”, a od 1889. do 1903. izdavao je “Male novine”, prvi informativno-senzacionalistički list u Srbiji. Hapšen je zbog pojavljivanja sa crvenim barjakom u Kragujevcu. Bio je dobrovoljac u srpsko-turskom ratu 1876. i 1877, a nakon završetka rata je 1878. emigrirao u Ugarsku; u Novom Sadu je 1878. i 1879. s Lazarom Pačuom izdavao socijalistički list “Straža”. Potom je otišao u Francusku, a po povratku u Srbiju, osuđen je na smrt zbog Timočke bune, koju su 1883. protiv režima kralja Milana Obrenovića u zaječarskom kraju podigli radikali, ali je zatim pomilovan. Potom se izmirio s kraljem Milanom, zalažući se za sporazum radikala i narodnjaka, zbog čega su ga radikali isključili iz stranke.

1887. – Hannibal W. Goodwin patentirao je celuloidni fotografski film.

1902. – Snimljen je prvi naučno-fantastični film – “Put na Mesec”.

1936. – Etiopski car Haile Selasije sa porodicom je, nakon italijanske okupacije, napustio zemlju.

1945. – Nemačka vojska predala se u Italiji.

1953. – Husein I postao je kralj Jordana.

1955. – Tenesi Vilijams, severnoamerički dramski pisac i pesnik, dobio je Pulicerovu nagradu za “Mačku na usijanom limenom krovu”.

1956. – U SAD-u je utvrđeno mikrotalasno toplotno zračenje sa Venere.

1968. – Izraelska nacionalna televizija otpočela je emitovanje programa.

1980. – U Južnoafričkoj Republici je zabranjena pesma Pink Flojda “Another Brick in Wall” (II deo).

1986. – FK Dinamo iz Kijeva osvaja titulu Evropskog šampiona.

Odgovorite