Vremeplov za 06.05.2017

– Danas je hrišćanski praznik Đurđevdan, veoma raširena krsna slava među Srbima. Za taj veliki prolećni praznik plodnosti vezani su mnogi običaji – ustaje se rano i kupa se u rekama, odlazi u prirodu, bere bilje kojim se krmi stoka, pletu venci i njima kite kuće, stoka i košnice, opasuje se vrbovim i drenovim prućem, u njive se postavljaju krstovi od leskove mladice, kolje se žrtveno jagnje. Iz doba vojevanja Srba protiv Turaka nastala je izreka “Đurđev danak, hajdučki sastanak”. Prema predanju, Sveti Đorđe je kažnjen razapinjanjem na točak kad je, kao tribun u vojsci rimskog cara Gaja Aurelija Valerija Diokletijana (Gaius Aurelius Valerius Diocletianus), javno priznao da ispoveda hrišćanstvo. Bog mu je “podario moć da svakom Božijem stvoru koji mu se molbom obrati pomaže u bedi i nevolji”.

1237. – U manastiru Mileševa sahranjene su mošti oca srpske državotvornosti Svetog Save, bezmalo godinu i po dana posle njegove smrti u bugarskoj prestonici Trnovo, gde je umro vraćajući se iz Jerusalima u Srbiju. Bugarski car Ivan Asen II jedva je pristao na zahtev Savinog sinovca, kralja Vladislava, da mošti prenese u otadžbinu – i Asen i Trnovljani smatrali su počivanje Savinog tela kod njih za veliku milost Božju.

1733. – Odigrao se prvi međunarodni boks meč. Bob Vitaker pobedio je Tita di Karnija.

1804. – U Ostružnici kod Beograda počela je ustanička skupština, radi uspostavljanja sudskih i upravnih vlasti na oslobođenoj teritoriji, koju je sazvao vođa Prvog srpskog ustanka – Karađorđe. Tokom skupštine okončane 15. maja propao je pokušaj nekih starešina da je usmere protiv Karađorđa i ponovo postave pitanje vođstva ustanka.

1804. – Surinam (Holandska Gijana) je prodat Engleskoj.

1830. – Miloš Obrenović je od 70 naočitih srpskih momaka formirao Gvardiju. Gvardija je bila tada, kao i Garda danas (koja inače ovaj dan proslavlja kao svoj), najelitniji i najreprezentativniji deo vojske.

1835. – Izašlo je prvo izdanje New York Herald-a.

1851. – Dr John Gorrie patentira “mašinu za hlađenje”, preteču današnjeg frižidera.

1856. – Rođen je Sigmund Frojd, naučnik, lekar za nervne bolesti, profesor nervne patologije i osnivač psihoanalize.

1861. – Rođen je Rabindrant Tagore, indijski pesnik i filozof, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1913. godine. Glavna dela “Gradinar”, Dom i svet”, “Brodolom”…

1868. – Rođen je srpski matematičar Mihajlo Petrović, osnivač Beogradske matematičke škole, profesor Univerziteta u Beogradu, član Srpske kraljevske akademije i mnogih inostranih akademija nauka. Kao dečak, izučio je ribarski zanat kod beogradskog alasa Gašpara Čuklje, potom položio majstorski ispit ribarskog esnafa i tako dobio nadimak Mika Alas. Napisao je više od 400 radova iz teorijske i primenjene matematike, matematičke fizike i hemije, mehanike, geometrije i opšte fenomenologije. Tvorac je matematičke fenomenologije i teorije matematičkih spektara, koja je praktično primenjena u astronomskim, statističkim i drugim izračunavanjima, i veoma je doprineo matematičkoj analizi, posebno teoriji diferencijalnih jednačina i teoriji funkcija. Dela: “Kvalitativna integracija diferencijalnih jednačina”, “Elementi matematičke fenomenologije”, “Fenomenološko preslikavanje”, “Predavanja o matematičkim spektrima”, putopis “Kroz polarnu oblast”, popularno napisan roman “Jegulje”.

1890. – Mormonska crkva zabranjuje poligamiju.

1910. – Engleski kralj Džordž V stupa na presto.

1914. – Engleski Gornji dom odbija da prizna ženama pravo glasa.

1955. – Nemačka je ušla u NATO.

Odgovorite